We kunnen er inmiddels wel de klok op gelijkzetten dat het hele veelbesproken pact voor respectvol samenwerken net zoveel voorstelt als een paraplu tijdens een orkaan. Alle mediabobo’s hebben destijds natuurlijk braaf hun handtekening gezet voor de bühne, maar bij de RTL-streamingdienst Videoland lijkt de set tegenwoordig meer op een illegale vechtclub dan op een professionele werkplek.
Het is echt te bizar voor woorden als je kijkt naar de ravage bij producties zoals Sleepers waar de castleden elkaar naar verluidt gewoon de hersens inslaan. En alsof dat nog niet erg genoeg is dachten de castingdirectors van de nieuwe serie Rippers dat het een briljant plan was om een acteur aan te trekken die vooral bekendstaat om zijn losse handjes. Je begint je oprecht af te vragen of een strafblad daar inmiddels een vereiste is om een contract te mogen tekenen.
Temidden van al deze rondvliegende vuisten en testosteronbommen wijzen de zelfbenoemde experts ineens naar een totaal andere hoek van Hilversum. Onderzoeker Caroline Koetsenruijter de schrijfster achter een boek over de giftige sfeer op de werkvloer deed in de Telegraaf een boekje open over de wurgende cultuur in de showbizz. Volgens haar wanen de televisiemakers zich onaantastbaar. Ze stelt vrij cynisch: “Er heerst daar vaak nog een oerconservatief idee dat je een droombaan hebt en meespeelt in de Champions League”. Dat is eigenlijk gewoon een hele chique manier om te zeggen dat je je mond moet houden en blij mag zijn dat je voor een karig loontje de koffie mag inschenken voor de arrogante sterren.
Maar dan komt de echte uitsmijter, want onze Caroline gelooft heilig dat er ook nog sprookjes bestaan in televisieland specifiek op de set van Linda de Mol. Ze prijst die productie de hemel in met de woorden: “Je hoort nooit van problemen bij producties als Gooische Vrouwen en Oogappels. Juist in een goede veilige werkcultuur leveren mensen betere prestaties.” Nu ben ik de laatste die wil beweren dat Martin en Cheryl Morero achter de schermen met servies gooien, maar we weten allemaal hoe dat gaat in die kringen. Misschien hebben ze daar in het Gooi gewoon veel betere zwijgcontracten en een doofpot van gewapend beton. Geen nieuws is immers niet altijd goed nieuws in de slangenkuil die de media heet.
Mocht je je nu als arme visagiste of cameraman afvragen wat je moet doen als de hoofdrolspeler weer eens begint te schreeuwen dan heeft de onderzoeker daar een wel heel rooskleurige visie op. Ze legt de verantwoordelijkheid doodleuk bij de arme collega’s neer en oreert: “Omstanders zijn medeverantwoordelijk voor het in stand houden van die sfeer, je kunt moreel leiderschap tonen door voor anderen op te komen. Je kunt zeggen dat je je schaamt voor iemands gedrag, dat het niet normaal is wat hier gezegd wordt”. Klinkt fantastisch als je in een dramafilm speelt, maar in de keiharde realiteit teken je daarmee natuurlijk direct je eigen ontslag.
Dat geeft ze overigens zelf uiteindelijk ook wel toe, want heldenmoed wordt in Hilversum zelden beloond. Ze waarschuwt de potentiële klokkenluiders met een pijnlijke waarheid: “Helaas zie je in de praktijk vaak dat mensen die naar voren stappen stuiten op bureaucratie, of dat ook zij geen promotie krijgen of gepest gaan worden. Vaak raakt de klager geïsoleerd of krijgt reputatieschade. Maar je moet met elkaar duidelijk maken dat je wil dat het stopt.” En daar zit je dan met je morele kompas thuis op de bank, terwijl de gewelddadige acteurs lachend doorgaan met de volgende opnamedag. Het blijft een smerige wereld, dat tv-wereldje.
